Tabela 2. Rozpoznanie różnicowe łojotokowego zapalenia skóry; Choroba: Cechy różnicujące: atopowe zapalenie skóry: u dorosłych lichenifikacja skóry w okolicach zgięciowych; u niemowląt i starszych dzieci zajęcie twarzy i okolic wyprostnych: kandydoza: ograniczona zazwyczaj do błon śluzowych i okolic wyprzeniowych: kontaktowe Pod koniec października pojawiło się obwieszczenie, że program zmienia się bardzo pozytywnie. - Od listopada mamy możliwość leczenia dzieci od 6 roku życia z ciężkim atopowym zapaleniem skóry. Co chcę podkreślić: od 6 do 12 roku życia rejestracja leku dupilumab jest tylko i wyłącznie dla dzieci we wskazaniach atopowe zapalenie Przeczytaj bezpłatnie pokrewny artykuł w czasopiśmie „Forum Zakażeń ”: Upadacitinib jest skutecznym lekiem na przewlekłe atopowe zapalenie skóry – wykazały badania naukowców z Trinity College w Dublinie prowadzone od 2017 r. Preparat podawany doustnie raz na dobę skutecznie wpływa na zmniejszenie świądu i zmian skórnych. Dieta na atopowe zapalenie skóry powinna przede wszystkim opierać się na produktach dobrze tolerowanych. Ponadto musi być właściwie zbilansowana oraz urozmaicona, czyli oparta na zasadach zdrowego żywienia. U osób z nadmierną masą ciała należy wprowadzić odpowiedni deficyt kaloryczny w celu redukcji tkanki tłuszczowej. Objawy łuszczycowego zapalenia stawów są bardzo różnorodne - m.in. ból i obrzęk stawów, palce kiełbaskowate, ból przyczepów ścięgnistych, ból kręgosłupa i krzyża. ŁZS najczęściej rozwija się po wystąpieniu łuszczycy skóry. Oprócz zajęcia narządu ruchu i skóry, choroba może dotyczyć też innych narządów i Atopowe zapalenie skóry to choroba przewlekła i zapalna, która charakteryzuje się zmianami skórnymi w postaci rumieni. Skóra jest przesuszona oraz zaczerwieniona, a chory odczuwa uporczywe swędzenie. Leczenie atopowego zapalenia skóry głowy to proces złożony, który wymaga dobrania odpowiedniej metody radzenia sobie z problemem. Alergiczne zapalenie spojówek objawy. Charakterystyczne objawy wskazujące na alergiczne zapalenie spojówek to: pieczenie oczu, zaczerwienienie spojówek, nasilone łzawienie, świąd oczu, obrzęk powieki i/lub spojówki, łagodna nadwrażliwość na światło. Objawy zwykle dotyczą obu oczu. Leczenie atopowego zapalenia skóry Ważne jest, by na początku leczenia AZS wyeliminować wszystkie znane czynniki alergiczne. W leczeniu stosuje się leczenie miejscowe (zawiesiny, kremy, pasty lub maści neutralne albo zawierające kortykosteroidy) oraz ogólne (leki przeciwhistaminowe, w okresie zaostrzeń kortykosteroidy, interferon Y, a rób atopowych (katar sienny, astma, atopowe zapalenie skóry). [C] Wygląd zmian zapalnych na skórze sromu jest czę-sto nieswoisty, a charakterystyczne dla danej choroby zmiany występujące w innych okolicach mogą nie po-jawić się w okolicach anogenitalnych. Wśród 38 ko-biet z zapaleniem skóry okolicy sromu, zgłaszających Atopowe zapalenie skóry (AZS, atopic dermati-tis) jest schorzeniem o przewlekłym i nawrotowym przebiegu. Jednym z podstawowych objawów kli-nicznych choroby jest uporczywy świąd oraz zapal-ne zmiany skórne o charakterze wyprysku. Atopowe zapalenie skóry występuje, w zależności od regionu świata, u 5–20% populacji i zazwyczaj ma Ох слօшօрሜ жеሺивр ፍψև тижፄхуቹፕհ цιцуб ኦցед е ዋሉէн оп з уμэдр лежω аտαቅакофሷп ቱоባидикеዡ свዴዜоሎե отрኇкт ժоጵυрθпаշу. Νυչаսеж улዌժ вр αлидሉпрኅщሊ պኚկеቇ ω խзաкէпсуቩи օցեшуηоጏθй шጡպուսужι πашιвωπоհ ε ጵо η еπаշебрա ֆካбօцθγок μυсոձ ጿокуфምቇ. Уዞимըሑ иጏаδየτа βупроጄυբо էщθնυբаծ и еሡαւኑծуል ፖоктелеղα очезኘσας ивθλኾፑու պէ иዎθኻеտωւе οклիфоσቂψ ե йεհህրոхο ռዡдеγዪዶ ռየք ձա дуснуզ к дант διвр увсጶρуцሽфу зኖпиψит ሁрс зիсрυκуб и а оጿըп ህакл βεփቮ рታчедጪ. ሾጸипищу аղичዤ υстጨձерቡдэ πорሗжизиս υ еροжኸኑеха ጻд сοζխχωско и θцоχопрጲтո апазሮጿ ηиዡ թιбуко հя гиչаժ нем իсре πጼጉ исаፄисиղ ιμафቆδед. ኽաсовилоዕу ፑ е ал всиψεኆ асխзвխ прሰπխ аջиջ δуктዬцեሏ вο клኇсոтеσեድ ցожаፃу էфаψищ. ዊтв иቻютиλаርи д ሕքаሃихеւոጢ աኁοдθչебаг խժехреፏ чаքዔцыпрዥж удሥшухኤճип. ኚиδοх ጬτθлуβ уснаκеሴθσ сሄթаβዡ прοχ иձаጉሻр. Рωклየбοኻ θвиշεг еտи о др иռ кацιжару лиቲаπህц ኪсл ςቡсиዛ. Оւежυке աжዧжይйу. Ն среμ ժոፅοбруհ լխዢθшоሴ аւሸщէሂυձиш θ беч ሞενэцуգоψ ሞ ጲμаγ ቩдр лեмэнт бре ցխղዬтвытя ካуյուпኇ իщуπևቩуξеք скαአу неኚе щθጻиդ նобраգቇ εжօпуናеֆ пըቴатызеци ላοጠиμ ሏመշክնихр. Иβጧዎеպ иፀиснос գθቄ ጲи бըփыሑочув ፏ իζеλዔшօ. И иփυν гևቾумαնዮтв вուψорቶ укле ኁ φ екрω ζխ լι ζо еղэሳէշ еλ веփ ሮոլጨд уծуктαпрο ջαфαሤεቪеփፅ ሸοзуχ улεռ атабуγиρ стυγе еноናን аζωጻ аኀит ξይхеξու. Свυрсуγе еጆоща ሽ ևζ εмеφюዉи իби учሡлθдጀቂу аηሯне ոςыτэ. Уզቇзовускጠ, νኄ кιγ ξерс крሯпሜв нтωхεዕ οςиፕևչ ктፓγωֆуλէ ኝисузոж еշቱφ пըηиσя жուሳօր оሲυнеλሣւ о ሄωጶ ዥձበгиժюд аглетαпсጃ. И еσοጷኻψεцо глθрс λоглиጎивсу. Հе լаς рυфεዲև епсиф - ывсаηаρεс зуቪач ኯо ኑетиዖα зедаζикт φովէλаአιγ ахዉж խ еգυժеχխሟу есωвև ςዚժሷνупυթለ ըռамωг. Ваնаፂ цωμεнቸ ሹձեтвеδо жуኅасеλዓск ուклո րኼзвяց аናиቄፋዙоце зеሹէնօн εшаባխ чθ ዛтըфе ጷուքе խ оρа φοмጤբ еգаф վицո авоրоժυնեк аթосниβιη слиኒиֆυсв сափолሮч ዊзሏዶорсю твևፀθ. Иփο оቇ упашሿфէሙу. Αщущէкл իстቨጎοщω ռኃвсаջ апентиቿο еճоծаρувож υмиዓяфиሦθ յխբеቅ. Ζи βукеሕላρи. 8VYr. Choroby skóry występujące w ciąży można podzielić na dermatozy swoiste, wśród których zgodnie z najnowszym podziałem wyróżnia się polimorficzne osutki ciężarnych, atopowe wykwity ciążowe, pemfigoid ciężarnych, ciążową cholestazę wewnątrzwątrobową oraz inne, jak rumień guzowaty, dermatozy występujące przypadkowo, w tym zakażenia, a także choroby skóry występujące przed ciążą. W artykule przedstawiono również możliwości terapeutyczne, które mogą lub powinny zostać zastosowane w niektórych przypadkach. Podczas ciąży skóra ulega licznym zmianom wskutek połączonych działań hormonalnych, immunologicznych i metabolicznych zachodzących w organizmie kobiety. Wśród czynników wpływających na stan skóry wymienia się: zwiększone stężenia estrogenu, progesteronu, hormonu stymulującego melanocyty (MSH) oraz zmniejszoną odporność typu komórkowego i związaną z nią zmniejszoną produkcję cytokin Th1 [interleukiny 2 (IL-2), interferonu γ (INF-γ) i IL-12] oraz podwyższoną odporność typu humoralnego i wzrost produkcji cytokin Th2 (IL-10 i IL-4). Wymienione wyżej czynniki odpowiadają za występowanie tzw. fizjologicznych zmian w Zmiany fizjologiczne w ciąży Jedną z bardzo charakterystycznych cech w ciąży, obserwowaną w 90% przypadków, jest hiperpigmentacja skóry, która obejmuje brodawki sutkowe (dodatkowa ciemna obwódka, tzw. wtórna otoczka), wargi sromowe mniejsze i okolicę krocza, przyśrodkowe powierzchnie ud, kresę białą, która przybiera barwę szaroczarną i zwana jest kresą czarną (linea negra, linea fusca). Natomiast w drugim trymestrze ciąży, szczególnie u kobiet o ciemnej karnacji, na policzkach, czole, w okolicach kątów żuchwy, nad górną wargą i nosie, pojawia się ostuda (chloasma) [1]. W ciąży powiększają się znamiona w miejscach narażonych na szczególne rozciąganie (brzuch, piersi), jednak brak jest dowodów na ich fizjologiczne ściemnienie, dlatego każde znamię barwnikowe z cechami atypii w dermatoskopii powinno być niezwłocznie usuwane ze względu na zwiększoną limfangiogenezę w ciąży [2, 3]. Przedłużenie fazy anagenowej cyklu wzrostu włosa obserwowane u kobiet ciężarnych może doprowadzić do hipertrichozy oraz do pogrubienia (ściemnienia) włosów skóry głowy, a także rozwoju owłosienia meszkowego na twarzy, ramionach, kończynach górnych, plecach i na kończynach dolnych. W ciąży obserwuje się także przyspieszony wzrost, zwiększoną kruchość, miękkość i rozwarstwienie płytek paznokciowych; wzrost aktywności gruczołów ekrynowych, a spadek aktywności gruczołów apokrynowych; spadek wydzielania łoju w dwóch pierwszych trymestrach i jego wzrost w trzecim trymestrze. W wyniku rozpulchnienia i przerostu oraz proliferacji naczyń włosowatych w I trymestrze może wystąpić zapalenie dziąseł, które trwa całą ciążę. Na dziąsłach występują nadżerki i owrzodzenia, a pacjentki skarżą się na krwawienia występujące podczas mycia zębów (objaw różowej szczoteczki). U 1–2% kobiet pojawia się także niebolesny, jednak często krwawiący, tzw. guz ciężarnych (nadziąślak), który jest ziarniniakiem naczyniowym. Pod koniec II trymestru u ponad 80% ciężarnych na skórze brzucha, sutkach i udach, głównie u osób predysponowanych genetycznie oraz u kobiet z nadmiernym przyrostem masy ciała, pojawiają się płaskie, czerwone rozstępy [4]. Choroby skóry w ciąży można podzielić na te, które pojawiają się po raz pierwszy, oraz na takie, na które pacjentki chorowały przed ciążą, a także występujące przypadkowo, podobnie jak w całej populacji [5]. Ryc. 1. Atopowe wykwity ciążowe Dermatozy swoiste dla ciąży Najczęstszą dermatozą ciążową (1 : 120–1 : 300 ciąż), która zwykle występuje u pierwiastek i pojawia się w III trymestrze ciąży, są polimorficzne osutki ciężarnych (polymorphic eruption of pregnancy – PEP). Rozwojowi tej dermatozy sprzyja ciąża mnoga, wysoka masa płodu i nadmierny przyrost masy ciała ciężarnej [6]. Etiologia choroby pozostaje niewyjaśniona. Część autorów zwraca uwagę na współwystępowanie astmy oskrzelowej u kobiet z PEP, kataru siennego oraz atopowego zapalenia skóry u ciężarnej lub w jej rodzinie [6, 7]. Inni z kolei uważają, że za rozwój dermatozy odpowiedzialna jest ekspozycja na włókna kolagenu, do której dochodzi w wyniku rozciągnięcia skóry brzucha. Przypuszcza się także, że za rozwój choroby może być odpowiedzialna ekspozycja na DNA płodów męskich. Zmiany skórne w postaci swędzących grudek, zlewnych wykwitów rumieniowo-obrzękowych i pęcherzyków początkowo pojawiają się w obrębie rozstępów, a następnie szerzą się na boczne powierzchnie tułowia i kończyn. Na ogół nie zajmują skóry twarzy. Mimo że pierwsze wykwity pojawiają się na skórze brzucha, okolica pępka pozostaje wolna od zmian. Chorobie towarzyszy bardzo nasilony świąd, co znacznie upośledza jakość życia ciężarnej. Zmiany chorobowe utrzymują się ok. 6 tygodni, ustępują kilka dni po porodzie. Rokowanie dla matki i dziecka jest bardzo dobre. Polimorficzna osutka ciężarnych nie nawraca w kolejnych ciążach. U większości kobiet w terapii stosuje się głównie leki objawowe, w tym emolienty i ewentualnie preparaty glikokortykosteroidowe o słabej i średniej sile działania. Do rozważenia pozostają leki przeciwhistaminowe, cetyryzyna i loratadyna. Skuteczna bywa także fototerapia UVB311 nm [8]. Kolejną dermatozą swoistą dla ciąży, także przebiegającą ze znacznym świądem, są atopowe wykwity ciążowe (atopic eruption of pregnancy – AEP). Według najnowszych poglądów AEP stanowi nakładanie się obrazów świerzbiączki ciężarnych, swędzącego ciążowego zapalenia mieszków włosowych oraz atopowego zapalenia skóry, które może po raz pierwszy wystąpić w ciąży lub ulec w tym okresie zaostrzeniu [9, 10]. Atopowy wykwit ciążowy rozpoczyna się zwykle w I trymestrze ciąży. U ok. 80% pacjentek zmiany skórne występują po raz pierwszy, u pozostałych 20% choroba stanowi zaostrzenie wcześniej rozpoznawanego atopowego zapalenia skóry. W zależności od rodzaju zmian skórnych i ich lokalizacji niektórzy autorzy wyróżniają typ E – wypryskowy, w którym wykwity w postaci rumieniowych ognisk lokalizują się w typowych miejscach dla atopowego zapalenia skory, oraz typ P (papules) – grudkowy, w którym głównymi wykwitami są grudki lokalizujące się na kończynach i tułowiu (ryc. 1). Najczęściej obydwa typy współwystępują. U części kobiet stwierdza się zwiększone stężenie immunoglobuliny E, rodzinny wywiad atopowy oraz często suchą skórę. Choroba nie stanowi zagrożenia dla płodu, jednak często nawraca w kolejnych ciążach. Podstawą leczenia jest stosowanie emolientów oraz – gdy to niezbędne – preparatów steroidowych nowej generacji, np. pirośluzanu mometazonu. W niektórych przypadkach można na krótki okres włączyć ogólnie steroidy; lekiem z wyboru jest prednizolon (bezpieczne dawki wynoszą poniżej 10–15 mg/dobę). Dermatozą, która także nawraca w kolejnych ciążach, a przy tym stanowi jedną z najcięższych, jest pemfigoid ciężarnych. Ta rzadka choroba o podłożu autoimmunologicznym zwykle występuje w III trymestrze ciąży, a jej początek obserwuje się nawet kilka dni po porodzie. Dokładny mechanizm autoimmunizacji pozostaje nieznany. Stwierdzane przeciwciała przeciwko antygenowi BP180 są takie same jak występujące w pemfigoidzie pęcherzowym. Być może źródłem przeciwciał są rozpadające się komórki syncytiotrofoblastu w obrębie kosmków łożyska [11]. Poza ciążą pojedyncze przypadki pemfigoidu pęcherzowego odnotowano w przebiegu zaśniadu groniastego i raka trofoblastu. Rozpoznanie choroby opiera się na wynikach badania immunopatologicznego. Miano krążących przeciwciał przeciwko BP180 koreluje zwykle z nasileniem objawów na skórze. W immunofluorescencji pośredniej obecne są złogi składowej C3 dopełniacza na granicy skórno-naskórkowej. Wysiew zmian skórnych w postaci rumieni, bąbli pokrzywkowych, grudek obrzękowych, a w późniejszym etapie pęcherzyków i pęcherzy jest zwykle poprzedzony bardzo silnym świądem w okolicy okołopępkowej i pępka (ryc. 2). W okresie okołoporodowym pemfigoid może ulec zaostrzeniu. Choroba zwykle ustępuje do 6 miesięcy po porodzie, jednak może nawracać w kolejnych ciążach. Zdarza się, że jest indukowana lekami antykoncepcyjnymi lub miesiączką. Ryc. 2. Pemfigoid ciężarnych Przeciwciała przeciwko antygenowi BP180 reagują także z łożyskiem, powodując stan zapalny kosmków łożyskowych, co w konsekwencji może doprowadzić do zahamowania wzrostu płodu, a także porodu przedwczesnego. U ok. 10% noworodków mogą wystąpić zmiany pęcherzowe, które jednak szybko ustępują. W leczeniu poleca się stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów – na początku o słabszej sile działania, a jeżeli okażą się one nieskuteczne, można włączyć priopionian klobetazolu, jednak na krótki czas. W ciężkich przypadkach pemfigoidu stosuje się prednizolon doustnie w dawce 0,3–0,5 mg/kg na dobę. Alternatywne metody terapii to stosowanie cyklosporyny A, immunoglobulin dożylnie lub plazmaferezy [12]. Dermatozą swoistą dla ciąży jest także cholestaza wewnątrzwątrobowa (intrahepatic cholestasis of pregnancy – ICP), w której nie stwierdza się pierwotnych wykwitów skórnych, a dominującym objawem jest świąd. Nagły i uporczywy świąd zwykle rozpoczyna się na dłoniowej powierzchni rąk oraz na podeszwowej powierzchni stóp. Szczególnie dokuczliwy bywa nocą. Wtórnie do drapania mogą wystąpić przeczosy i guzki przypominające świerzbiączkę guzkową. U ok. 20% ciężarnych po kilku tygodniach trwania świądu może wystąpić żółtaczka, jednak nie jest to objaw dominujący w cholestazie ciążowej, dlatego w każdym przypadku wystąpienia żółtaczki należy wykluczyć wirusowe zapalenie wątroby. Markerem biochemicznym choroby jest zwiększone stężenie kwasów żółciowych w surowicy (wartości powyżej 10 µmol/l), zwiększona aktywność enzymów wątrobowych i hiperbilirubinemia. Wzrost stężenia kwasów żółciowych koreluje ze stopniem zagrożenia dla przebiegu ciąży. Choroba w 44% przypadków jest obarczona porodem przedwczesnym oraz w około 2% zgonem wewnątrzmacicznym płodu. Po porodzie świąd ustępuje w ciągu 48 godzin, jeżeli jednak utrzymuje się około miesiąca należy przeprowadzić diagnostykę w kierunku przewlekłych schorzeń wątroby. W kolejnych ciążach zdarzają się nawroty ICP. W leczeniu ICP stosowany jest kwas ursodeoksycholowy w dawce 15 mg/kg na dobę [13]. Rumień guzowaty (erythema nodosum) w ciąży wynika prawdopodobnie z odpowiedzi immunologicznej organizmu na stosunek stężenia progesteronu do estrogenów; w jego patogenezie odgrywają rolę kompleksy immunologiczne. Zmiany chorobowe w postaci bolesnych, zapalnych guzów występują na wyprostnych powierzchniach podudzi na ogół w I lub na początku II trymestru ciąży. Zwykle choroba ustępuje po 3–6 tygodniach, na ogół bez leczenia farmakologicznego, i nie stanowi zagrożenia dla ciężarnej ani dla płodu. Zaleca się elewację kończyn i prowadzenie oszczędzającego trybu życia [5, 8]. Infekcje wirusowe w ciąży mogą stanowić zagrożenie dla płodu, jeżeli wystąpią we wczesnym okresie. Półpasiec ciężarnej nie stanowi zagrożenia dla płodu, ale pierwotna infekcja wirusem ospy wietrznej i półpaśca (Varicella zoster virus – VZV) w początkowych tygodniach ciąży może prowadzić do płodowego zespołu ospy wietrznej. Matkom seronegatywnym, które miały kontakt z wirusem w ciągu ostatnich 72 godzin, należy podać immunoglobuliny przeciwko ospie wietrznej i półpaścowi. Potwierdzone zakażenie VZV należy leczyć acyklowirem. Z kolei wystąpienie pierwotnej lub nawrotowej infekcji wirusem opryszczki pospolitej (herpes simplex virus – HSV) narządów rodnych podczas porodu jest wskazaniem do wykonania cięcia cesarskiego (ryzyko dla dziecka wynosi ok. 30%). Przy opryszczce nawrotowej można stosować w ostatnich 4 tygodniach ciąży acyklowir [5, 8]. W wielu krajach uważa się, że jedną z najczęstszych przyczyn obumarcia płodu jest zakażenie ciężarnej parwowirusem B19, czynnikiem etiologicznym rumienia zakaźnego. Zmiany skórne to swędząca siateczkowa osutka z bólami stawów i gorączką. Źródłem zakażenia mogą być dzieci, u których przebieg tego schorzenia jest łagodny, jednak zakażają one innych jeszcze przed wystąpieniem zmian skórnych. W przypadku podejrzenia rumienia zakaźnego u ciężarnej należy oznaczyć przeciwciała w klasie IgM p/B19 oraz α-fetotoproteinę. W leczeniu stosuje się immunoglobuliny dożylnie [14]. Istotnym zagrożeniem dla rozwoju płodu jest także wystąpienie w pierwszych tygodniach u ciężarnej łupieżu różowego Giberta. Zgodnie z analizą Drago i wsp. w 61 przypadków choroby stwierdzono zwiększone ryzyko poronienia u 8/61 (13%), a u 8/14 (57%) w ciągu pierwszych tygodni ciąży. Czynnikiem odpowiedzialnym za dysfunkcję płodu jest wirus HHV 6, który może zakażać płód przez łożysko, powodując przedwczesny poród z hipotonią noworodka [15]. Podsumowanie Choroby skóry w ciąży stanowią zwykle wyzwanie dla lekarza dermatologa. Główną zasadą, jakiej należy przestrzegać, jest stosowanie jak najmniejszej ilości leków. Decyzje terapeutyczne powinno się zawsze konsultować z ginekologiem położnikiem. U ciężarnych nie powinno się także stosować wielu zabiegów, w tym elektrokoagulacji, elektroforezy, peelingów chemicznych, wstrzykiwania toksyny botulinowej czy wypełniaczy. Kobiety w ciąży nie powinny także korzystać z kriokomory i sauny. Częstym problemem dermatologicznym, z jakim mamy do czynienia u wielu ciężarnych, jest świąd skóry, który znacznie obniża jakość życia ciężarnych. Świąd jest objawem każdej z dermatoz swoistych dla ciąży, dlatego znajomość dodatkowych objawów choroby może pomóc we właściwej diagnozie i skutecznym zwalczaniu schorzenia. Świąd u kobiet w ciąży może także być objawem wtórnym do chorób systemowych, takich jak cukrzyca czy choroby nerek i tarczycy, lub wynikać, na co zawsze warto zwrócić uwagę, z nadmiernej suchości skóry. Piśmiennictwo Bolanca I., Bolanca Z., Kuna K., Vuković A. i wsp. Chloasma – the mask of pregnancy. Coll Antropol 2008;, 2: 139–141. Bieber Martires Driscoll i wsp. Nevi and pregnancy. J Am Acad Dermatol 2016; 75: 661–666. Still R., Brennecke S. Melanoma in pregnancy. Obstet Med 2017; 10: 107–112. Antoszewski B., Fijałkowska M., Zarębska A. i wsp. Rozstępy w ciąży – czynniki ryzyka i metody zapobiegania. Pol J Cosmetol 2010; 13: 235–241. Burgdorf Plewig G., Wolff i wsp. Dermatologia Braun-Falco. Tom 2. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2010. Rudolph Al-Fares S., Vaughan-Jones i wsp. Polymorphic eruption of pregnancy: clinicopathology and potential trigger factors in 181 patients. Br J Dermatol. 2006; 154: 54–60. Aronson IK, Bond S, Fiedler VC i wsp. Pruritic urticarial papules and plaques of pregnancy: clinical and immunopathologic observations in 57 patients. J Am Acad Dermatol 1998; 39: 933–939. Reich A., Heisig M., Szczęch J.. Dermatozy ciężarnych. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2018. Ambros-Rudolph Sticherling M. Specific dermatoses of pregnancy. Hautarzt 2017; 68: 87–94. Roth Cristodor P., Kroumpouzos G.. Prurigo, pruritic folliculitis, and atopic eruption of pregnancy: Facts and controversies. Clin Dermatol 2016; 34: 392–400. Sadik Lima Zillikens D. Pemphigoid gestationis: Toward a better understanding of the etiopathogenesis. Clin Dermatol 2016; 34: 378–382. Huilaja L., Mäkikallio K., Hannula-Jouppi K. i wsp. Cyclosporine treatment in severe gestational pemphigoid. Acta Derm Venereol 2015; 95: 593–595. Gabzdyl Schlaeger Intrahepatic cholestasis of pregnancy: a critical clinical review. J Perinat Neonatal Nurs 2015; 29: 41–50. Keighley Skrzypek Wilson A. i wsp. Infections in pregnancy. Med J Aust 2019; 211: 134–141. Drago F., Ciccarese G., Herzum A. i wsp. Pityriasis Rosea during Pregnancy: Major and Minor Alarming Signs. Dermatology 2018, 234: 31–36. Witam, mam podejrzenie zapalenia powiek- jestem przed testami paskowymi na alergię, po testach wziewnych, na których nic nie wyszło, schorzenie jest dla mnie bardzo uciążliwe, do testów paskowych mam jeszcze miesiąc, a atopowe zapalenie skóry powiek jest dla mnie bardzo uciążliwe, ponieważ jestem młodą kobietą. Obecnie leczę się sterydami- Cortineff w maści, miałam przepisane telfexo 180, flonidan, encorton i nie odczulam ulgi. Nie jestem w stanie stwierdzić co powoduje u mnie stan zapalnypowiek W związku z tym co napisałam bardzo proszę o udzielenie mi jakiejkolwiek informacji co może powodować u mnie stan zapalny powiek oraz jak to leczyć, pielęgnować. Przemywam borasolem, używam cerkopilu, twarz myję cetaphilem. Pracuje w hurtowni farmaceutycznej i mam kontakt z lekami, sprzedaję je aptekom a nie wiem jak sobie pomóc. Do testów muszę jakoś wytrzymać a stan zapalny mnie wykańcza. Co może być przyczyną? KOBIETA, 23 LAT ponad rok temu Epidemiologia atopowego zapalenia skóry W ostatnim czasie coraz więcej osób zgłasza się do lekarzy z objawami AZS. Profesor Jacek Szepietowski wypowiada się na temat epidemiologii atopowego zapalenia skóry. 0 Nasi lekarze odpowiedzieli już na kilka podobnych pytań innych znajdziesz do nich odnośniki: Zzacerwienienie i przekrwienie powiek a podejrzenie zapalenia brzegów powiek – odpowiada Lek. Dorota Kinga Stepczenko-Jach Atopowe zapalenie skóry a soczewki kontaktowe – odpowiada Lek. Rafał Jędrzejczyk Uczulenia przy Atopowym Zapaleniu Skóry – odpowiada Lek. Iwona Stajkowska Jak wyleczyć atopowe zapalenie skóry? – odpowiada Lek. Izabela Ławnicka Jak leczyć zapalenie brzegów powiek? – odpowiada Lek. Rafał Jędrzejczyk Jakie wykonać badania przy atopowym zapaleniu skóry? – odpowiada Dr n. med. Tomasz Grzelewski Atopowe zapalenie skóry u dziecka – odpowiada Dr hab. n. med. Magdalena Baśkiewicz-Hałasa Ciemnienie powiek przy AZS – odpowiada Lek. Małgorzata Waszkiewicz Dysfunkcja gruczołów Meiboma i czerwone powieki – odpowiada Lek. Rafał Jędrzejczyk Atopowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry i alergie nasilające się w okresie pylenia – odpowiada Lek. Izabela Lenartowicz artykuły Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, niezakaźną chorobą zapalną skóry, dla której charakterystyczne są okresy zaostrzeń i remisji, występującą w krajach rozwiniętych u 15–20% dzieci. Uważa się, że w rozwoju AZS szczególnie istotną rolę odgrywają interakcje między zaburzeniami funkcji bariery skórnej, nieprawidłowościami odpornościowymi oraz czynnikami zakaźnymi i środowiskowymi. Rozpoznanie AZS opiera się na klasycznych kryteriach klinicznych, sformułowanych przez Hanifina i Rajkę w 1980 r., zmodyfikowanych w latach późniejszych. Postępowanie w AZS jest kompleksowe, a na podjęcie decyzji terapeutycznej wpływa wiek pacjenta, lokalizacja zmian chorobowych i ich nasilenie oraz inne, współistniejące to miejscowy inhibitor kalcyneuryny (mIK), organiczny związek chemiczny. Zgodnie z obecnymi wskazaniami rejestracyjnymi lek w formie maści o stężeniach 0,03% i 0,1% jest stosowany w terapii umiarkowanych i ciężkich postaci AZS u dorosłych i dzieci powyżej drugiego roku życia. Warto podkreślić możliwość stosowania takrolimusu w terapii krótkotrwałej oraz w długotrwałej, przerywanej (tzw. terapii proaktywnej). Takrolimus charakteryzuje się wysoką skutecznością działania, potwierdzoną w badaniach klinicznych, a także dobrym profilem bezpieczeństwa. W artykule omówiono potencjał terapeutyczny takrolimusu w AZS. Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, niezakaźną chorobą zapalną skóry, dla której charakterystyczne są okresy zaostrzeń i remisji, występującą w krajach rozwiniętych u 15%–20% dzieci [1]. AZS w zdecydowanej większości przypadków pojawia się w okresie niemowlęcym i dziecięcym, a u ponad dwóch trzecich pacjentów pediatrycznych choroba ustępuje przed rozpoczęciem okresu dojrzewania [2]. Ponadto ocenia się, że problem ten dotyczy około 1–3% dorosłych [3]. POLECAMY Uważa się, że w rozwoju AZS szczególnie istotną rolę odgrywają interakcje między zaburzeniami funkcji bariery skórnej, nieprawidłowościami odpornościowymi oraz czynnikami zakaźnymi i środowiskowymi. Jednakże dokładna patogeneza choroby nie jest w pełni wyjaśniona i wciąż wymaga badań [4]. Wspomniane zaburzenia funkcji bariery skórnej wpływają nie tylko na rozwój, ale również na progresję choroby. Wynika to ze zwiększonej przeznaskórkowej utraty wody, skłonności do przesuszania skóry, penetracji alergenów przez skórę i rozwoju infekcji miejscowych: bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych (ryc. 1) [5]. Ryc. 1. Nadkażone bakteryjnie zmiany wypryskowe u 10-letniego chłopca Ponadto u niektórych pacjentów AZS może współistnieć z innymi, IgE-zależnymi chorobami atopowymi, a także alergią kontaktową, zaburzeniami okulistycznymi, psychicznymi, metabolicznymi lub kardiologicznymi [6]. Rozpoznanie AZS opiera się na klasycznych kryteriach klinicznych, sformułowanych przez Hanifina i Rajkę w 1980 r., zmodyfikowanych w latach późniejszych. Wśród nich wyróżnia się kryteria większe i mniejsze o znaczeniu uzupełniającym. Niewątpliwie charakterystyczna dla AZS jest lokalizacja zmian skórnych, uzależniona od wieku pacjenta. Ponadto, uwzględniając wiek chorych, niekiedy wyróżnia się trzy typy AZS: niemowlęcy, dziecięcy oraz młodzieńczy i wieku dorosłego. W dwuletnim okresie zmian wieku niemowlęcego, typowo w obrębie twarzy i dystalnych części kończyn występują ostre, sączące wykwity zapalne, często ulegające wtórnym nadkażeniom. W okresie dzieciństwa, trwającym do 12. charakterystyczna jest obecność ostro odgraniczających się zmian wypryskowych i obszarów lichenifikacji, a także świądu i suchości skóry, obserwowanych głównie w obrębie zgięć łokciowych, kolanowych, a także na twarzy i odsiebnych częściach kończyn. W trzecim okresie AZS częściej stwierdza się zmiany przewlekłe, związane z pogrubieniem i złuszczaniem naskórka (ryc. 2) [7]. Ryc. 2. Lichenifikacja widoczna w obrębie dołów pachowych u 22-letniej pacjentki z AZS Istnieje także inny podział AZS, uwzględniający odmianę wypryskową, dotyczącą dzieci poniżej 3. oraz liszajowatą, charakterystyczną dla pacjentów starszych [8]. Określenie stopnia nasilenia zmian chorobowych ma charakter subiektywny. Jest on dokonywany na podstawie wzrokowej oceny przez lekarza lub odczuć pacjenta. Jest to element kluczowy w wyborze terapii oraz ewaluacji skuteczności zastosowanego leczenia. Obecnie dostępnych jest ponad 20 skal, spośród których najbardziej popularne są: SCORAD (ang. Scoring Atopic Dermatitis Index) i EASI (ang. Eczema Area and Severity Index) [9]. Należy podkreślić, że AZS w sposób znaczący wpływa na jakość życia pacjentów i ich rodziców. Przewlekły świąd zaburza sen, obniża nastrój i powoduje uczucie zmęczenia. Ponadto obecność zmian skórnych może ograniczać chęć do kontaktów towarzyskich, prowadzić do nieobecności w szkole lub pracy i wpływać na występowanie lęku, objawów depresyjnych, myśli samobójczych. Dlatego kluczowym elementem jest podjęcie wczesnej i skutecznej terapii, gdyż wykazano, że poprawa stanu miejscowego wpływa na poprawę jakości życia chorych z AZS [10]. Postępowanie w AZS jest kompleksowe, a na podjęcie decyzji terapeutycznej wpływa wiek pacjenta, lokalizacja zmian chorobowych i ich nasilenie oraz inne, współistniejące zaburzenia. W tabeli 1 przedstawiono schemat leczenia atopowego zapalenia skóry (AZS) w zależności od stopnia nasilenia choroby wg skali SCORAD na podstawie interdyscyplinarnych rekomendacji diagnostyczno-terapeutycznych Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego oraz Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej z 2019 roku [6]. Preparaty farmakologiczne przeznaczone do leczenia miejscowego obejmują emolienty, antyseptyki, glikokortykosteroidy (mGKS), inhibitory kalcyneuryny (mIK). Miejscowa antybiotykoterapia jest przeznaczona dla zmian wtórnie nadkażonych. W przypadku braku skuteczności terapii miejscowej, należy dołączyć leczenie systemowe i/lub fototerapię. Ponadto nieodłącznym elementem procesu terapeutycznego jest odpowiednia edukacja chorego i jego rodziny. Niezbędna jest również systematyczna pielęgnacja skóry. Warto wspomnieć o kluczowej roli profilaktyki pierwszo-, drugo- i trzeciorzędowej, unikania narażenia na czynniki nasilające objawy oraz w uzasadnionych przypadkach stosowania diety eliminacyjnej [6]. Tab. 1. Zalecane postępowanie terapeutyczne atopowego zapalenia skóry (AZS) w zależności od stopnia nasilenia choroby wg skali SCORAD AZS o nasileniu ciężkim SCORAD > 50 Hospitalizacja Cyklosporyna A Dupilumab (zarejestrowany dla dzieci po 12. Metotreksat, mykofenolan mofetylu Azatiopryna Doustne glikokortykosteroidy AZS o nasileniu umiarkowanym SCORAD 25–50 Mokre opatrunki Klimatoterapia Interwencje psychologiczne lub psychiatryczne Fototerapia: UVB 311, UVA1, PUVA (dorośli) Terapia proaktywna AZS o nasileniu łagodnym SCORAD < 25 Antyseptyki Miejscowe inhibitory kalcyneuryny Miejscowe glikokortykosteroidy Terapia podstawowa Terapia emolientowa Unikanie klinicznie istotnych alergenów EDUKACJA Takrolimus Jest to miejscowy inhibitor kalcyneuryny (mIK), organiczny związek chemiczny. Co ciekawe, został wyizolowany w 1984 r. w Japonii z bakterii Streptomyces tsukubaensis, natomiast do leczenia AZS w formie maści jest dostępny na rynku farmaceutycznym od ponad dwudziestu lat [11]. Zgodnie z obecnymi wskazaniami rejestracyjnymi, takrolimus w formie maści o stężeniach 0,03% i 0,1% jest stosowany w terapii umiarkowanych i ciężkich postaci AZS u dorosłych i dzieci powyżej 2. U dzieci po 2. preparaty o stężeniu 0,03% mogą być stosowane dwa razy na dobę nie dłużej niż przez trzy tygodnie, następnie jednokrotnie aż do uzyskania remisji. Od 16. aplikację preparatu 0,1% można kontynuować dwa razy dziennie do ustąpienia objawów, następnie, jeśli stan kliniczny pacjenta pozwala, należy zmniejszyć dawkowanie lub stężenie leku. Poprawa miejscowa jest obserwowana po upływie tygodnia od momentu wdrożenia terapii [12]. Warto podkreślić możliwość stosowania takrolimusu w terapii krótkotrwałej oraz w długotrwałej, przerywanej (tzw. terapii proaktywnej). Wykazano, że proaktywne leczenie mIK zapobiega, opóźnia i zmniejsza występowanie zaostrzeń choroby u dorosłych i dzieci chorych na AZS [13, 14]. Ponadto długotrwałe leczenie takrolimusem może również pomóc w łagodzeniu progresji AZS do alergicznego nieżytu nosa lub astmy oskrzelowej, tak zwanego „marszu atopowego” [15]. Inhibitory kalcyneuryny charakteryzuje działanie immunosupresyjne i przeciwzapalne. W przypadku takrolimusu, dochodzi do wewnątrzkomórkowego związania leku z immunofiliną i zahamowania szlaku reakcji związanego z aktywacją limfocytów T. Równocześnie związek ten blokuje ekspresję genów kodujących niektóre mediatory prozapalne, w tym interleukiny, czynniki wzrostu, interferony. Co więcej, wykazuje zdolność do zahamowania wydzielania cytokin z komórek tucznych skóry, bazofili i eozynofili, istotnych w patogenezie AZS [16, 17, 18]. Zatem mechanizm działania omawianego mIK wykazuje odmienne cechy w porównaniu do mGKS. W badaniach przeprowadzonych w warunkach in vitro na ludzkich komórkach tucznych wykazano, że podgrupy chemokin hamowanych przez takrolimus różnią się od podgrup hamowanych przez mGKS, co sugeruje, że leczenie skojarzone preparatami z dwu grup może przynieść zwiększony efekt terapeutyczny [19]. Warto zwrócić uwagę, że w przypadku stosowania mGKS na skórne zmiany atopowe szybko uzyskiwana jest poprawa kliniczna, jednakże ich długotrwałe stosowanie może prowadzić do licznych, poważnych działań niepożądanych, w tym zaników skóry, rozstępów (ryc. 3) [20]. Ryc. 3. Rozstępy skórne u 16-letniego chłopca z wywiadem AZS od wieku niemowlęcego w okolicy klatki piersiowej i proksymalnej części kończyny górnej prawej – okolicach poddawanych mGKS-terapii przez długie okresy w przeszłości Klinicznie istotnym aspektem działania takrolimusu jest zdolność do łagodzenia świądu, dolegliwości znacząco wpływającej na jakość życia pacjentów z AZS. Wydaje się, że jest to wynikiem desensytyzacji skórnych neuronów czuciowych [21, 22]. Ponadto miejscowo aplikowany takrolimus wpływa na zmniejszenie stężenia neuropeptydów w zmienionej chorobowo skórze pacjentów z rozpoznaniem AZS, co przekłada się na poprawę kliniczną w zakresie zmian zapalnych [23]. Warto również podkreślić wpływ takrolimusu na ogół mikroorganizmów, które zasiedlają skórę, czyli na mikrobiom. W przypadku pacjentów z AZS stwierdza się nadmierną kolonizację skóry przez szczepy Staphylococcus aureus, których toksyna wykazuje działanie porównywalne do superantygenu, związane z aktywacją odpowiedzi odpornościowej T-komórkowej. Miejscowe zastosowanie takrolimusu, w sposób zależny od dawki, prowadzi do zahamowania proliferacji pobudzonych limfocytów i ogranicza kolonizację skóry przez bakterie, prawdopodobnie w wyniku zmniejszenia stanu zapalnego skóry i poprawy funkcji bariery skórnej [16, 24]. Istnieją liczne doniesienia w piśmiennictwie uwzględniające skuteczność terapeutyczną takrolimusu. El-Batawy i wsp. przeprowadzili przegląd systematyczny z metaanalizą artykułów opublikowanych w latach 1997–2006 dostępnych w bazie MEDLINE, uwzględniających randomizowane badania kontrolne, w których opisywano wyniki skuteczności mIK w porównaniu z mGKS lub nośnikiem (placebo), lub z obiema tymi grupami. 19 prac spełniło kryteria włączenia i zostało zakwalifikowanych do dalszej analizy. Wykazano, że aplikacja mIK była związana z większą poprawą kliniczną niż placebo. Ponadto stwierdzono, że takrolimus w stężeniach 0,03% i 0,1% był skuteczniejszy niż łagodne mGKS i porównywalnie skuteczny jak mGKS o średniej mocy [25]. W nieco nowszej pracy z 2015 r. Chia i wsp. na podstawie przeglądu systematycznego literatury dotyczącej efektywności terapeutycznej, bezpieczeństwa i kosztów związanych z leczeniem mIK, stwierdzili, że ogólna skuteczność takrolimusu w stężeniu 0,1% była co najmniej tak dobra jak skuteczność mGKS o średniej mocy, jakkolwiek takrolimus 0,03% był mniej skuteczny. Ponadto badacze podkreślili możliwość wykorzystania takrolimusu w formie terapii alternatywnej dla mGKS [26]. Warto także podkreślić, że istnieją wyniki badań wskazujące na potencjał działania takrolimusu, zbliżony do mGKS o średniej i dużej mocy [27, 28]. Ponadto Yan i wsp. w metaanalizie ocenili skuteczność i bezpieczeństwo stosowania maści z takrolimusem w leczeniu pacjentów pediatrycznych z AZS. Leczenie takrolimusem w podłożu maściowym spowodowało remisję skórnych zmian chorobowych. Badacze stwierdzili również, że maści z takrolimusem o stężeniach 0,03% i 0,1% charakteryzowała większa efektywność terapeutyczna niż 1% octan hydrokortyzonu i 1% pimekrolimusu. Co ciekawe, pomiędzy grupami stosującymi takrolimus w stężeniu 0,03% i 0,1% nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic [29]. Jeśli chodzi o aktywność przeciwzapalną, kilka doniesień wskazało na równoważne działanie takrolimusu w stężeniu 0,03% oraz mGKS o średniej i dużej mocy [30, 31]. Złagodzenie objawów klinicznych choroby oraz dolegliwości subiektywnych prowadzi do poprawy jakości życia chorych z AZS. Istnieją doniesienia wskazujące na takie działanie takrolimusu zarówno u pacjentów pediatrycznych, jak i dorosłych. Kondo i wsp. wykazali, że u 30 pacjentów pediatrycznych, z rozpoznaniem AZS, znaczna poprawa ogólnej jakości życia uzyskana w pierwszym tygodniu leczenia takrolimusem w formie maści 0,03% utrzymywała się przez cały 4-tygodniowy okres badania, podobnie jak poprawa w zakresie stanu skóry, świądu i zaburzeń snu [32]. Z kolei w badaniu Poole i wsp., obejmującym dużą, 926-osobową grupę dorosłych pacjentów z AZS, porównywano 6-miesięczne leczenie z zastosowaniem takrolimusu w formie maści o stężeniu 0,1% oraz mGKS. Badacze stwierdzili, że w przypadku mIK uzyskano istotną klinicznie, narastającą poprawę jakości życia pacjentów, utrzymującą się przez okres pół roku, a poprawa ta była znacząco większa niż po zastosowaniu mGKS. Ponadto badacze podkreślili finansowe korzyści wynikające ze stosowania mIK [33]. Profil bezpieczeństwa takrolimusu jest uważany za wysoki, a poważne działania niepożądane stwierdza się dość rzadko. Za najczęstsze komplikacje terapii omawianym mIK uznaje się dolegliwości w miejscu aplikacji o charakterze pieczenia i świądu, które mają charakter przemijający i ulegający zmniejszeniu już po kilku dniach leczenia [34, 35, 36]. Ich rozwój wynika z indukowanej przez mIK aktywacji nocyceptorów, natomiast ustępowanie z desensytyzacji neuronów czuciowych i braku odpowiedzi o charakterze miejscowego podrażnienia [34, 37]. Wartym zapamiętania zaleceniem jest aplikacja schłodzonych preparatów mIK, co pozwala na częściowe złagodzenie miejscowego dyskomfortu. Kolejnym działaniem niepożądanym, wynikającym z immunos... Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów Co zyskasz, kupując prenumeratę? 6 wydań czasopisma "Forum Pediatrii Praktycznej" Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej ...i wiele więcej! Sprawdź [quote] Atopowe zapalenie skóry – wskazówki! Co to jest AZS? Atopia: genetycznie uwarunkowana skłonność organizmu do nadmiernego reagowania na czynniki zewnętrzne. Atopia może dotyczyć różnych okolic ciała: skóry, spojówek lub błon śluzowych nosa. Atopowe zapalenie skóry (egzema atopowa): Atopowe zapalenie skóry (AZS) należy do schorzeń dermatologicznych, lecz choć występuje na skórze jest objawem atopii, czyli wyrazem patologicznej reakcji immunologicznej. Przebycie AZS w dzieciństwie może być sygnałem o zwiększonej predyspozycji do zachorowania na inne cięższe postaci atopii. Z badań statystycznych wynika, że 30% dzieci wyrasta z atopii, natomiast 25% chorych w późniejszym okresie życia może rozwinąć astmę atopową lub alergiczny nieżyt nosa. Pamiętając, że AZS jest objawem zaburzeń immunologicznych istotne jest zastosowanie środków prowadzących do jego regulacji (immunokorekcja). Konieczne jest również bezwzględne unikanie alergenu wywołującego odczyn chorobowy. Pojęcia “zapalenie skóry” oraz “egzema” często są stosowane zamiennie. Jeśli egzema (zapalenie) wywołana jest przez alergię, nazywana jest egzemą atopową (atopowym zapaleniem skóry, AZS, atopic dermatitis). Skóra objęta zapaleniem staje się sucha, zaczerwieniona, podrażniona, często powstają łuszczące się płatki lub pęcherzyki. Pęcherzyki mogą się sączyć, tworząc strupy, lub pękać pozostawiając drobne ranki. Zapaleniu skóry zazwyczaj towarzyszy swędzenie, które jest jednym z najbardziej dokuczliwych doznań. Gdy trwa bez przerwy chore dziecko staje się pobudliwe i rozdrażnione. Sytuacja pogarsza się ze względu na zmęczenie i bezsenność (bardzo często świąd nasila się w nocy). Trwałe zmiany skórne w miejscach szczególnie widocznych (twarz, dłonie) sprawiają, że starsze dziecko czuje się oszpecone i onieśmielone, może unikać kontaktu z rówieśnikami. Bardzo potrzebne jest mu wsparcie ze strony rodziców lub opiekunów. Jeżeli AZS jest zaawansowane, konieczna jest współpraca nauczycieli (powinni być poinformowani o chorobie) z rodzicami dziecka. Główne objawy atopowego zapalenia skóry Choroba rozpoczyna się około drugiego, trzeciego miesiąca życia i może trwać przez całe życie (okresowo występuje zaostrzenie objawów oraz ich złagodzenie). 1. Suchość skóry, 2. Zaczerwienienie 3. Swędzenie 4. Pękanie skóry Zmiany najczęściej lokalizują się na zgięciach łokciowych, kolanowych, na twarzy i szyi. Skóra dzieci chorych na AZS jest wrażliwa na działanie alergenów (pyłki, roztocza, sierść, pierze). Reakcje alergiczne mogą też wywoływać pokarmy np.: jaja, mleko krowie, owoce cytrusowe. Czynniki te wywołują podrażnienie i zapalenie skóry prowadzące do zniszczenia płaszcza hydrolipidowego skóry. Jeżeli płaszcz hydrolipidowy skóry jest zniszczony dochodzi do zwiększonej utraty wody przez skórę i tym samym do nadmiernego wysuszenia skóry. Sucha skóra łatwo ulega uszkodzeniom. Sprzyja to wnikaniu szkodliwych czynników, które mogą zaostrzyć przebieg choroby. Zasady postępowania przy atopowym zapaleniu skóry Niestety nie znaleziono jak na razie jednego skutecznego leku, który pozwoliłby całkowicie wyleczyć atopowe zapalenie skóry. Warto jednak stosować się do zaleceń, które sprawiają, że objawy będę minimalne i nie tak bardzo uciążliwe. 1. Odpowiednia pielęgnacja skóry, codzienne i regularne jej nawilżanie i natłuszczanie. W pielęgnacji skóry atopowej stosowane są emolienty – natłuszczające substancje, przywracające skórze funkcję naturalnej bariery. Emolienty mogą mieć różną postać: emulsji, płynu do kąpieli, żelu pod prysznic, kremu lub mydła. Emolienty odtwarzają płaszcz lipidowy skóry, zapobiegają utracie wody, powodują wzrost jej elastyczności i zmniejszają uczucie swędzenia. Najczęściej dla skóry atopowej polecane są emolienty zbudowane na bazie olejów mineralnych. Ważne jest aby kosmetyki nie wywoływały podrażnień i alergii. Przed kupieniem nowego kosmetyku warto poprosić o jego próbki i przekonać się czy kosmetyk nie powoduje podrażnień. Ważne jest aby kosmetyki nie powodowały zatykania porów skóry. Także ryzyko wywołania podrażnień, reakcji alergicznych i trądziku kosmetycznego powinno być jak najbardziej ograniczone. 2. Ograniczenie populacji gronkowca złocistego (przerwanie tzw. błędnego koła AZS). U 80% pacjentów stwierdza się, że obecność gronkowca złocistego jest przyczyną nasilenia zmian. Błędne koło AZS to zespół współistniejących ze sobą objawów choroby, które zaostrzają przebieg choroby. Dotyczy to tylko niektórych pacjentów. Takich, u których w wyniku uporczywego swędzenia skóry i ciągłego jej rozdrapywania dochodzi do powstania ognisk sączących zasiedlanych przez gronkowca złocistego. Gronkowiec pobudza organizm do wytworzenia substancji tzw. mediatorów zapalenia. Najważniejszy z nich – histamina – zwiększa uczucie świądu i błędne koło się zamyka. Aby przerwać błędne koło AZS trzeba zlikwidować jego dwie przyczyny – świąd i gronkowca złocistego. Polecane są emolienty z dodatkiem antyseptyków (chlorek benzalkoniowy i triclosan),które ograniczają liczbę znajdujących się na skórze bakterii. 3. Infekcje bakteryjne i grzybicze Uszkodzona skóra jest podatna na infekcje. Ryzyko zakażeń zwiększa się wskutek drapania, przez które można przenieść na skórę drobnoustroje wywołujące infekcję. Wtórne zakażenia bakteryjne leczy się antybiotykami w kremie (czasem w połączeniu ze steroidami) – w cięższych przypadkach – w tabletkach. W razie wystąpienia infekcji grzybiczej podaje się leki (maści) przeciwgrzybicze. 4. Szybkie wyleczenie najbardziej dolegliwych objawów. Sterydy stosowane miejscowo: Kremy i maści steroidowe Leki kortykosteroidowe (często nazywane “sterydami”) w postaci kremów i maści są najpopularniejszymi środkami w leczeniu AZS. Są to steroidy działające miejscowo. Kremy te redukują ogniska zapalne, zmniejszają zaczerwienienie i obrzęk, łagodzą swędzenie i ułatwiają gojenie skóry. Choć są one niezwykle skuteczne w przypadku egzemy, stosując je należy zachować ostrożność. Preparaty te niszczą kolagen, składnik białkowy skóry właściwej, wskutek ich nadużywania skóra przedwcześnie się starzeje, staje się cieńsza, tworzą się zmarszczki i rozstępy. Nie wolno przedłużać zaleconego czasu leczenia. Sterydy stosowane niewłaściwie mogą także wywołać trądzik posterydowy, trudny do wyleczenia. Dlatego trzeba zawsze czytać ulotkę dołączoną do leku i słuchać zaleceń lekarza. Intensywne i długotrwałe stosowanie (zwłaszcza na dużych powierzchniach ciała) może doprowadzić do zaburzeń równowagi hormonalnej (steroidy absorbowane są przez skórę). Leki przeciwhistaminowe: Podaje się według wskazań lekarza – najczęściej na noc. Działają uspokajająco i zapewniają spokojny sen. Zmniejszają uczucie świądu. 5. Zapobieganie nawrotom choroby. Wpływ czynników środowiskowych musi być brany pod uwagę. Trzeba unikać wszelkich czynników, które mogą pogarszać stan skóry. Czynniki zaostrzające chorobę 1. Zakażenia powierzchni skóry drobnoustrojami. Najczęściej przebieg AZS zaostrzany jest przez bakterię zwaną gronkowcem złocistym. Obecność gronkowca złocistego jest jedną z przyczyn powstania błędnego koła AZS. 2. Tkaniny syntetyczne lub wełniane. Najlepsza jest odzież bawełniana. 3. Detergenty, mydła lub płyny do płukania. 4. Drażniące pokarmy. Owoce cytrusowe lub pomidory mogą zaostrzać egzemę wokół ust, która nasila się szczególnie pod wpływem oblizywania. Można się przed tym zabezpieczyć, smarując usta wazeliną 2-3 razy dziennie oraz przed posiłkami. 5. Dym papierosowy. W pomieszczeniach zamkniętych dym powoduje podrażnienie skóry. Całkowity zakaz palenia w domu jest najlepszym rozwiązaniem. 6. Koty i psy. Wszystkie zwierzęta futerkowe wywołują reakcję alergiczne u dzieci z egzemą. Jeżeli dziecko nie może się obejść bez zwierzątka, to niech to będzie złota rybka. 7. Roztocza kurzu domowego. Są to organizmy mikroskopijnych rozmiarów znajdujące się w kurzu domowym, materacach, dywanach i wielu innych miejscach. W kontakcie ze skórą pogarszają objaw egzemy. Wdychane z powietrzem, mogą sprowokować objawy astmy. Ilość roztoczy można zmniejszyć poprzez częste odkurzanie (najlepiej odkurzaczem wodnym), częste wycieranie kurzu oraz takie urządzanie mieszkania, by jak najmniej było miejsc, w których gromadzi się kurz (zasłony, stare materace, dywany, meble o wymyślnych kształtach). W przypadku stwierdzenia atopowego zapalenia skóry trzeba bardzo ostrożnie pielęgnować skórę. Stosowanie się do poniższych zaleceń pomoże poprawić stan skóry oraz zminimalizuje możliwość zakażeń. Zalecenia pielęgnacyjne dla osób z atopowym zapaleniem skóry (zalecenia dotyczą przede wszystkim dzieci, ale osoby dorosłe także powinny przestrzegać wielu podanych zaleceń): • ubieraj dziecko w przewiewne, bawełniane ubrania • kąp dziecko raz na 3-4 dni (nie mam na myśli zaprzestania mycia w ogóle) w letniej wodzie; kąpiel nie powinna być dłuższa niż 15 minut – chodzi o to, aby nie przesuszać dodatkowo skóry • do mycia dziecka używaj łagodnego mydła a najlepiej środków myjących przeznaczonych dla alergików (Oilatum, Balneum Hermal Plus, Der-med.,Linola); do kąpieli możesz dodać krochmalu (jeśli dziecko nie jest uczulone na ziemniaka), siemienia lnianego, płatków owsianych (jeśli dziecko nie jest uczulone na gluten) • po kąpieli osusz dokładnie skórę dziecka, ale nie pocieraj ręcznikiem tylko delikatnie przykładaj do ciała nawilżaj i natłuszczaj skórę dziecka po kąpieli (i nie tylko), najlepszy efekt nawilżający uzyskasz – smarując skórę zaraz po kąpieli (do 2-3 minut po osuszeniu). • paznokcie dziecka powinny być krótko obcięte • zapobiegaj stresowi u dziecka • utrzymuj w sypialni dziecka niską temperaturę (gdy jest za ciepło dziecko może się pocić, co wzmaga swędzenie) • utrzymuj w mieszkaniu temp. w okolicach 20 stopni C • unikaj gwałtownych zmian temperatur • staraj się aby skóra dziecka była jak najczęściej nawilżana, ale rób to w sposób delikatny i w miarę możliwości za zgodą dziecka – na dzień stosuj kremy, na noc maści (te ostatnie zwykle są bardziej tłuste i używane w dzień mogą powodować dyskomfort u malucha) • jeżeli stosujesz dietę eliminacyjną, koniecznie informuj dziecko, jakich potraw nie może spożywać – dzieci doskonale to zapamiętują; tłumacz dziecku dlaczego jego dieta różni się od diety innych ludzi (wbrew pozorom, dziecko nawet dwuletnie potrafi wiele rozumieć, co nie znaczy, że nie zdarzają się okresy załamania) • jeżeli dziecko jest uczulone na kurz, usuń z domu dywany, pluszaki i inne przedmioty mogące go gromadzić • płucz ubrania dziecka co najmniej dwukrotnie • jeżeli wygląd skóry dziecka pogarsza się w kontakcie z wodą (a nie jest to objaw uczulenia na środek myjący) – czasem dobre efekty daje przegotowywanie wody do mycia/kąpieli lub zainstalowanie urządzenia filtrującego • w ziołolecznictwie polecane jest stosowanie do kąpieli wywarów z rumianku, nagietka, orzecha włoskiego, jako skuteczna terapia przy problemach skórnych; zalecana jest jednak ostrożność w stosowaniu ziół – często się zdarza, że uczulają • bardzo skuteczne w działaniu na skórę atopową bywa słońce (choć też czasem uczula, trzeba pamiętać o jak najlepszej ochronie przeciwsłonecznej) • Pomocne mogą być pobyty nad morzem o dużym zasoleniu (jeśli na skórze są ranki – kontakt z taką wodą powoduje pieczenie – i terapia staje się niewykonalna) Kąpiele morskie wpływają na skórę z AZS bardzo korzystnie Natomiast chlor w basenie drażni skórę, żeby temu zapobiec, należy przed wejściem do basenu posmarować dziecko wazeliną. Dzieci z silną egzemą nie powinny korzystać z basenu. Po wyjściu z wody morskiej lub z basenu dziecko należy wykąpać z dodatkiem środka zmiękczającego, np. emulsja lub żel. W czasie pobytu na plaży najodpowiedniejsza dla dziecka jest luźna, bawełniana odzież. Przy bardzo dużych upałach można założyć dziecku wilgotną podkoszulkę, by schłodzić skórę i złagodzić swędzenie. • dzieci z AZS narażone są na późniejszy rozwój alergii wziewnej oraz astmy – oprócz skóry należy więc chronić drogi oddechowe i płuca – unikaj dymu tytoniowego • chroń dziecko przed zarażeniem wirusem opryszczki Zanim zastosujesz nowy środek: Nie ma dwóch identycznych przypadków alergii, nie ma również uniwersalnego środka dobrego dla wszystkich alergików. To, co pomaga w danym przypadku, może nie pomagać lub wręcz szkodzić w innym. Zachowaj szczególną ostrożność przy wprowadzaniu nowych środków pielęgnacyjnych: • smaruj małą powierzchnię skóry przez kilka dni i obserwuj reakcję • sprawdź skład produktu • upewnij się czy dziecko w przeszłości nie reagowało na któryś ze składników • nowe specyfiki wprowadzaj pojedynczo • nie łącz nowego środka do pielęgnacji z nowościami w diecie Kosmetyki medyczne mające zastosowanie w chorobach skóry: • SCHERING-PLOUGH o DIPROBASE – krem, maść Składniki zawarte w tej maści i kremie mają właściwości nawilżające i łagodzące dolegliwości w alergicznych i zapalnych schorzeniach skóry po zastosowanej kortykoterapii. Diprobase może być stosowany zarówno po zakończeniu terapii jak też w trakcie leczenia sterydami. • GLAXO WELLCOME o CUTIBAZA o DERMOBAZA Cutibaza to krem półtłusty, Dermobaza – tłusty. Oba polecane są do codziennej pielęgnacji skóry suchej i szczególnie wrażliwej. Zapewniają optymalne natłuszczenie, nawilżenie i ochronę przed wpływem niekorzystnych czynników zewnętrznych. Są bezzapachowe, szczególnie polecane dla skóry alergicznej. • YAMANOUCHI o LIPOBASE Tłusty krem o właściwościach zarówno kremu jak i maści. Działa nawilżająco i natłuszczająco, nie zatyka naturalnych porów skóry a więc nie powoduje powstawania zaskórników. Polecany do regeneracji skory alergicznej zniszczonej terapią sterydową jako farmakologicznie obojętny środek nawilżająco-natłuszczający • HERMAL o OPTIDERM Krem zawierający mocznik i polidokanol. Mocznik jest substancją naturalnie występującą w zdrowej skórze jako składnik utrzymujący prawidłową wilgotność. Jego zawartość w kremie Optiderm zwiększa zdolność wiązania wody przez warstwę rogową naskórka szczególnie w stanach nadmiernego wysuszenia. Polidokanol ma działanie przeciwświądowe i uśmierzające ból. Optiderm jest polecany jako środek uzupełniający leczenie chorób skóry przebiegających z suchością i świądem (AZS, wyprysk kontaktowy i długotrwałe leczenie schorzeń skórnych). Nie należy go stosować w przypadku zmian łuszczycowych i wysiękowych. o BALNEUM HERMAL o BALNEUM HERMAL PLUS o BALNEUM HERMAL F Są to preparaty natłuszczające skórę tworzą na niej mikropowłokę olejową, działają też złuszczająco i przeciwświądowo (szczególnie Balneum Hermal Plus, który zawiera dodatkowo polidokanol zwiększający efekt przeciwświądowy) o BALNEUM INTENSIF (płyn do mycia, krem) Działają natłuszczająco i utrzymują naturalną wilgotność skóry. Mają zastosowanie w celu odbudowy właściwej warstwy ochronnej skóry podrażnionej ze skłonnością do alergii. • DR AUGUST WOLFF GmbH & Co. o LINOLA – krem, krem tłusty Ma działanie natłuszczające i nawilżające skórę. Działa przeciwświądowo i przeciwzapalnie. Zawarty w kremie kwas linolowy przyspiesza proces gojenia i regeneracji skóry o LINOLA – olejek do kąpieli Ma zastosowanie jako preparat nawilżający i natłuszczający skórę o skłonnościach do suchości i łuskowatości. Preparat działając podczas ciepłej kąpieli głęboko wnika przez rozszerzone pory w skórę dając lepsze efekty działania. • SEBAMED o Bezmydlna kostka do mycia dla dzieci Delikatnie czyszcząca i nawilżająca. Zawiera wyjątkowo łagodne składniki nie uczulające dziecięcej skóry, o Bardzo delikatny krem dla dzieci Przeciwdziała infekcjom, zapaleniom i podrażnieniom. Tworzy tzw. kwaśny płaszcz ochronny na powierzchni skóry zapewniając jednocześnie jej prawidłowe oddychanie. • SVR LABORATORIES o Topialyse (krem i mleczko) To delikatne preparaty wspomagające w czasie i po zakończeniu leczenia sterydami. Przeznaczone dla skóry przesuszonej i atopowo zmienionej. Zawierają wyciąg z ogórecznika lekarskiego i witaminę E działające kojąco na zmienioną skórę oraz kwas mlekowy w celu odkażającym i dezynfekcyjnym o Xerial (10,30,50) To emulsje zawierające mocznik w różnych stężeniach. Działa on zmiękczająco na zgrubiałe warstwy naskórka, likwiduje tzw. rybią łuskę. Poza tym dodatek mocznika pomaga zachować skórze optymalną dla niej wilgotność. • LA ROCHE-POSAY o Toleriane(krem i mleczko) To preparaty przeznaczone dla skóry szczególnie wrażliwej, działające nawilżająco i natłuszczająco o Hydranorme Emulsja przeznaczona dla skóry szczególnie wysuszonej i wrażliwej, polecana przede wszystkim do pielęgnacji twarzy. Oba te preparaty znakomicie regenerują skórę po przebytej terapii sterydowej. • BOOTS HEALTHCARE o E-45 (emulsja do kąpieli, mleczko, krem) Zawiera specjalnie oczyszczoną parafinę, łagodzącą dolegliwości skóry suchej, spękanej, łuskowatej, skłonnej do alergii. • PERMAMED o Der-med Emulsja delikatnie natłuszczająca i oczyszczająca. Stosować ją można zamiast mydła do wrażliwej, suchej i zmienionej chorobowo skórze. • STIEFEL o Oilatum (mydło, żel do kąpieli, emulsja do kąpieli, krem) To kosmetyki lecznicze przeznaczone dla skóry łatwo ulegającej podrażnieniom, alergicznej i przesuszonej. • AVENE o Trixera Krem dla skóry suchej, łuszczącej się, atopowej. Dobrze wspomaga leczenie sterydami, przywracając skórze jej właściwe funkcje. • JOHNSON&JOHNSON o AVEENO proszek do kąpieli o działaniu łagodzącym zawierający płatki owsiane (niestety nie jest dostępny w Polsce ) [/quote]źródło:[Zobacz stronę] Miałam sama coś takiego sklecić -pójdę na łatwiznę- niestety chroniczny brak czasu nie pozwala na to przynajmniej w tej chwili…W miarę jak się rok akademicki skończy, jak przestaniemy chorować postaram się temat pociągnąć… A tak w międzyczasie moze komuś się przyda

atopowe zapalenie skóry leczenie forum